Naar hoofdinhoud
Meldwijs

Meldplicht arbeidsongeval: wanneer je meldt en wat je registreert

Kort antwoord

Een werkgever moet een arbeidsongeval dat leidt tot de dood, blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij overlijden of levensgevaar bel je 0800 51 51; een ongeval dat niet levensbedreigend is, kun je ook online melden. Daarnaast houd je een ongevallenregister bij van alle gemelde ongevallen en van ongevallen met meer dan drie werkdagen verzuim. Een bijna-ongeval valt niet onder deze plicht, maar is wel het eerste signaal.

De meldplicht staat in artikel 9 van de Arbeidsomstandighedenwet. De regel is kort, de praktijk niet. Telt een korte behandeling als ziekenhuisopname? Wie meldt als de gewonde een uitzendkracht is?

Waarom de meldplicht ertoe doet

  • Minimaal de helft van de meldingsplichtige arbeidsongevallen wordt niet bij de Arbeidsinspectie gemeld, mogelijk zelfs 70 procent.
  • 50.000 euro is het normbedrag van de boete als een werkgever een ongeval niet direct meldt en de inspectie geen onderzoek meer kan doen.
  • 18 procent van de in 2024 afgeronde onderzoeken naar meldingsplichtige ongevallen had een uitzendkracht als slachtoffer, terwijl uitzendkrachten naar schatting 4 procent van de werkenden zijn.

Bron: Algemene Rekenkamer, Focus op onveilige arbeidsomstandigheden (2023), Nederlandse Arbeidsinspectie, Boetes arbeidsomstandighedenwetgeving en Monitor arbeidsongevallen 2024.

Wat zegt artikel 9 van de Arbowet over de meldplicht?

Het eerste en tweede lid van artikel 9 luiden letterlijk:

Lid 1. De werkgever meldt arbeidsongevallen die leiden tot de dood, een blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct aan de daartoe aangewezen toezichthouder en rapporteert hierover desgevraagd zo spoedig mogelijk aan deze toezichthouder.

Lid 2. De werkgever houdt een lijst bij van de gemelde arbeidsongevallen en van arbeidsongevallen welke hebben geleid tot een verzuim van meer dan drie werkdagen en registreert daarop de aard en datum van het ongeval.

De toezichthouder is de Nederlandse Arbeidsinspectie. Volgens Arboportaal moeten werknemers een ongeval bij hun werkgever melden. Een ongeluk in het woon-werkverkeer is in de regel geen arbeidsongeval.

Welke arbeidsongevallen moet je melden bij de Arbeidsinspectie?

Je meldt een arbeidsongeval als het tot een van deze gevolgen leidt, zoals de Arbeidsinspectie ze uitlegt.

Blijkt een gevolg pas later, dan meld je alsnog direct. Een magazijnmedewerker raakt bij een laaddock bekneld tussen heftruck en dockleveller en gaat naar de huisarts. Een week later besluit het ziekenhuis tot een ingreep. Op dat moment meld je.

Bij een uitzendkracht of ingehuurde zzp'er meldt de werkgever die inhuurt. Ook ongevallen met vrijwilligers en stagiairs vallen eronder. Twijfel je, meld dan. De inspectie beoordeelt zelf of het meldingsplichtig was.

Hoe snel moet je een arbeidsongeval melden bij de Arbeidsinspectie?

Direct. Dus niet aan het eind van de week en niet pas als je eigen onderzoek klaar is. Melden kan dag en nacht. Bij overlijden of levensgevaar bel je 0800 51 51, met een buitenlands nummer +31 70 33 35 678. Een ongeval dat niet levensbedreigend is, kun je ook via het online meldformulier melden.

Laat de plek na de eerste hulp zo veel mogelijk ongewijzigd, zodat de inspecteur kan zien wat er gebeurde. Zet het gebied af, maak foto's en noteer de getuigen.

Wat gebeurt er nadat je een arbeidsongeval hebt gemeld?

Is het ongeval meldingsplichtig, dan komen een of meer inspecteurs naar de plek, meestal nog dezelfde dag. Daarna vraagt de inspectie in de meeste gevallen de werkgever om zelf onderzoek te doen naar de directe oorzaken en de basisoorzaken. Dat leg je vast in een werkgeversrapportage met een verbeterplan. De inspectie beoordeelt beide en controleert later of je de maatregelen hebt uitgevoerd.

Wat moet er in het ongevallenregister?

In het register staan alle ongevallen die je bij de Arbeidsinspectie hebt gemeld, en alle ongevallen met meer dan drie werkdagen verzuim. Per ongeval registreer je ten minste de aard en de datum. Werknemers mogen het register inzien. De plicht geldt ook voor uitzendkrachten, zzp'ers en stagiairs die onder jouw gezag werken.

De Arbeidsinspectie biedt een voorbeeldformulier. Het vraagt meer dan het minimum: datum en tijd, locatie, het slachtoffer met functie en verzuimduur, wat er gebeurde en wat er daarna is gedaan.

Kijk bij elk verzuimgeval of het later alsnog meldingsplichtig wordt, zoals bij de magazijnmedewerker hierboven. Dan meld je direct en werk je het register bij.

Wat is het verschil tussen melden, registreren en een bijna-ongeval vastleggen?

Handeling Wanneer Verplicht?
Melden bij de inspectie Opname in het ziekenhuis, blijvend letsel, overlijden of kans op besmetting Ja, direct (artikel 9 lid 1)
Registreren Elk gemeld ongeval en elk ongeval met meer dan drie werkdagen verzuim Ja (artikel 9 lid 2)
Bijna-ongeval vastleggen Het ging bijna mis, zonder letsel Nee, wel het eerste signaal

Een losse kabelgoot valt naast een monteur. Artikel 9 noemt zulke bijna-ongevallen niet. Toch zijn ze vaak het eerste signaal van het ongeval dat je later wel moet melden. Hoe je ze laagdrempelig vastlegt, lees je in de gids over bijna-ongeval melden.

Zie je een collega zonder valbeveiliging een steiger op gaan, dan spreek je hem daar direct op aan. Dat is altijd de eerste stap. Daarna leg je vast wat je zag, zodat het gewogen en opgevolgd wordt en de organisatie ervan leert. Meer daarover in de gids over onveilige situaties melden op de werkvloer.

Wat gebeurt er als je een arbeidsongeval niet of te laat meldt?

Wie niet direct meldt, kan een boete krijgen. De hoogte volgt uit de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving. Meldt een werkgever niet direct en kan de toezichthouder geen onderzoek meer doen, dan is het normbedrag 50.000 euro. Een late melding die nog wel te onderzoeken is, valt in een lagere categorie. De normbedragen zijn het uitgangspunt voor werkgevers met 500 of meer werknemers; voor kleinere werkgevers wordt het bedrag gecorrigeerd.

Daarnaast kijkt de inspecteur naar de oorzaak. Leidde een overtreding van de arboregels tot het ongeval, dan kan een boeterapport volgen. Een ongemeld ongeval blijft bovendien buiten beeld. Volgens de Algemene Rekenkamer lopen vooral uitzendkrachten en arbeidsmigranten het risico daar de dupe van te worden.

Hoe richt je de interne route in zodat een ernstig ongeval niet blijft hangen?

Een ernstig ongeval dat blijft liggen, komt zelden door onwil. Meestal weet niemand op de plek wie beslist. Dat is een ontwerpfout in de meldroute, geen fout van de melder. Vier afspraken helpen:

  1. Een beslisser en een vervanger. Leg vast wie beslist of een ongeval gemeld wordt, ook in de nachtdienst en het weekend.
  2. De criteria op een kaart. Ziekenhuisopname, blijvend letsel, overlijden, besmettingsgevaar, en bij twijfel melden. Hang die kaart in de controlekamer en de bouwkeet.
  3. Afspraken met uitzendbureaus. Bij een uitzendkracht meld jij als inlener. Spreek af hoe het uitzendbureau op de hoogte komt.
  4. Een koppeling met het verzuim. Wie het verzuim bijhoudt, geeft elk ongevalsverzuim door aan wie het register beheert.

Een voorbeeld. Op vrijdag in de avonddienst glijdt een operator bij een tankput uit in product van een lekkende flens. Hij wordt in het ziekenhuis behandeld. De ploegleider vult maandag het formulier in, en dan is de melding dagen te laat. Dat ligt niet aan de ploegleider. De route moet het ongeval in dezelfde dienst bij de beslisser brengen.

Na de melding begint het leren. Neem de maatregelen uit het verbeterplan op in je RI&E en het plan van aanpak, met per maatregel een eigenaar en een termijn. Zie de gids over de RI&E actueel houden.

Hoe helpt Meldwijs bij de interne meldroute?

Meldwijs vervangt de melding bij de Arbeidsinspectie niet; die doe je zelf. Een medewerker meldt een onveilige situatie met een foto en zijn stem in circa 20 seconden, zonder account, via een QR-code of link en ook offline. Een eerste AI-model stelt categorie, ernst volgens de 5x5-risicomatrix en een beheersmaatregel voor. Een tweede toetst of dat proportioneel is. De veiligheidskundige beslist altijd en kan alles overschrijven. De meldingen voeden een RI&E die meegroeit, met een plan van aanpak waarin maatregel, eigenaar en termijn staan. Data blijft in de EU en wordt niet gebruikt voor AI-training.

Veelgestelde vragen

Wanneer moet ik een arbeidsongeval melden?

Direct, als het ongeval leidt tot een ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden. De Arbeidsinspectie vraagt ook ongevallen met besmettingsgevaar te melden. Blijkt een gevolg pas later, dan meld je alsnog direct. Bij twijfel meld je.

Hoe meld je een arbeidsongeval bij de Arbeidsinspectie?

Bij overlijden of levensgevaar bel je 0800 51 51. Een ongeval dat niet levensbedreigend is, kun je ook melden via het online meldformulier van de Arbeidsinspectie. Melden kan dag en nacht. Laat de plek zo veel mogelijk ongewijzigd voor het onderzoek.

Is een ongevallenregister verplicht?

Ja. Volgens artikel 9, tweede lid, van de Arbowet houdt de werkgever een lijst bij van alle gemelde arbeidsongevallen en van ongevallen met meer dan drie werkdagen verzuim, met ten minste de aard en datum. Werknemers mogen het register inzien.

Moet je een bijna-ongeval melden bij de Arbeidsinspectie?

Nee. Artikel 9 van de Arbowet noemt bijna-ongevallen niet, dus daaruit volgt geen meld- of registratieplicht. Intern vastleggen loont wel: een bijna-ongeval is vaak het eerste signaal van een ongeval dat de volgende keer wel letsel geeft.

Wie meldt een arbeidsongeval met een uitzendkracht?

De werkgever die de uitzendkracht inhuurt. Dat geldt ook voor een ingehuurde zzp'er. Ook ongevallen met vrijwilligers en stagiairs moeten gemeld worden. Spreek met uitzendbureaus af hoe zij op de hoogte komen.

Verder lezen

Bronnen

Wil je dat een onveilige situatie op je werkvloer gemeld wordt voordat er een meldingsplichtig ongeval van komt? Plan een demo en zie hoe een melding met foto en stem een maatregel wordt.

Zie Meldwijs werken op jouw situatie

In een demo laten we zien hoe een melding met foto en stem binnenkomt, hoe de dubbele AI-validatie werkt en hoe meldingen de RI&E en het plan van aanpak voeden.

Plan een demo